Azərbaycan Musiqi Mədəniyyəti Muzeyində Azərbaycan aşıq sənətinin görkəmli nümayəndəsi, qüdrətli söz ustadı Aşıq Ələsgərin 200 illik yubileyinə həsr olunmuş sərgi və tədbir keçirilib. Tədbiri muzeyin direktoru, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, Əməkdar mədəniyyət işçisi Alla Bayramova açaraq Aşıq Ələsgərin həyat və yaradıcılığından danışıb.

Direktor müavini Təranə Zeynalovanın aparıcılığı ilə keçən tədbirdə sonra söz Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin katibi, Əməkdar mədəniyyət işçisi Musa Nəbioğluna verlib. O, Aşıq Ələsgərin Azərbaycan aşıq sənətində və ədəbiyyatımızdakı yeri və xidmətlərindən danışıb, ölkə başçısının sərəncamıyla ustad aşığın 200 illik yubileyinin ölkəmizin hər yerində geniş qeyd olunduğunu vurğulayıb. M.Nəbioğlu deyib ki, Azərbaycan Aşıqlar Birliyi Aşıq Ələsgərin 200 illik yubileyi münasibəti ilə ayrıca tədbirlər proqramı hazırlayıb, hələ ötən ilin sonlarından yubiley tədbirlərinə start verilib. İndiyədək Birlik tərəfindən ustadın seçmə şeirlərindən ibarət ayrıca kitab nəşr olunub ki, burada ilk dəfə olaraq hansı şeirin hansı aşıq havası üstə oxunması haqda məlumat və bu gün az işlənən sözlərin izahlı lüğəti də verilib. Geniş oxucu kütləsinin ixtiyarına verilmiş digər kitab isə “Aşıq Ələsgərlə bağlı dastan-rəvayətlər” adlanır. Eyni zamanda Aşıq Ələsgərin sözlərini oxumuş aşıqların ifalarından ibarət disk də buraxılıb.

Sonra sənətşünaslıq üzrə elmlər doktoru Abbasqulu Nəcəfzadə, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Mübariz Əliyev, Cəbrayıl Tarix-diyarşünaslıq muzeyinin direktoru Tariyel Abbaslı və digərləri çıxış edərək Aşıq Ələsgər sənətinin qüdrətindən söz açıblar.

Tədbirdə həmçinin Azərbaycan Aşıqlar Birliyi idarə heyətinin üzvləri – Birliyin sədr müavini Altay Məmmədli, Əməkdar mədəniyyət işçiləri Əhliman Rəhimov və Samirə Əliyeva, eləcə də aşıqlardan Fəzail Milkinli, Əfsanə Kəfrimli və Respublika İncəsənət Gimnaziyasının şagirdləri müxtəlif aşıq havaları üstündə Aşıq Ələsgərin şeirlərini ifa ediblər. 

Borçalı aşıq mühitinin yetirməsi, XX əsr Azərbaycan aşıq sənətinin görkəmli simalarından biri olan Aşıq Kamandar Əfəndiyevə həsr olunmuş növbəti kitab işıq üzü görüb.

2021-ci ilin iyul ayında Gürcüstanda – ustad aşığın doğma yurdu Marneuli rayonunun Kəpənəkçi kəndində ev-muzeyinin açlıması ərəfəsində Tbilisidə işıq üzü görmüş kitab “Sənətin Kamandar zirvəsi” adlanır. Kitabın müəllifi Borçalıda yaşayıb fəaliyyət göstərən folklorşünas alim, professor Mahmud Kamaloğlu, redaktoru Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin katibi, Əməkdar mədəniyyət işçisi Musa Nəbioğlu, rəyçi professor Şurəddin Məmmədli, məsləhətçi isə ustad aşığın oğlu Əflatun Kamandardır.

Kitabda Aşıq Kamandar haqqında eyni zamanda gürcü dilində də geniş məlumatlar yer alıb ki, bu da gürcü ictimaiyyətinin sənətkarın həyat və yaradıcılığı ilə yaxındaqn tanış olmasına imkan yaradır.

Xatırladaq ki, Aşıq Kamandar – Kamandar Həmid oğlu Əfəndiyev 1932-ci il oktyabrın 21-də Borçalıda anadan olub. XX əsrin ikinci yarısından bənzərsiz ifası və dastan söyləmək bacarığı ilə Azərbaycan aşıq sənətində özünəməxsus yer tutub, təkcə Gürcüstanda və Azərbaycanda deyil, eyni zamanda Türkiyə, Cənubi Azərbaycan və Orta Asiya respublikalarında da məşhur olub. Təsadüfi deyil ki, bu gün Borçalı ilə yanaşı, Azərbaycanda, xüsusilə də Təbriz və onun ətraf bölgələrində sənətə gələn gənclərin çoxu Aşıq Kamandar yolunu davam etdirir.

1959-cu ildə Moskvada keçirilən Azərbaycan mədəniyyəti ongünlüyünün mükafatçısı olan Aşıq Kamandar 1963 və 1984-cü illərdə keçirilən Azərbaycan aşıqlarının III və IV qurultaylarının nümayəndəsi olub, Əməkdar mədəniyyət işçisi (1984) fəxri adına layiq görülüb, orden və medallarla təltif olunub.

Ötən hər gün bizi keçən ilin noyabrında əldə etdiyimiz böyük qələbənin ildönümünə - 8 noyabr Zəfər bayramına yaxınlaşdırır. Bu gün ölkəmizin hər yerində bu şanlı qələbənin birinci ildönümünü ümumxalq bayramı kimi qeyd etməyə hazırlıq görülür. Bu münasibətlə Azərbaycan Aşıqlar Birliyində də xüsusi layihə həyata keçirilməsi planlaşdırılıb.

20 nəfərdən çox aşığın iştirak edəcəyi layihədə qələbə gününə həsr olunmuş xüsusi proqramın hazırlanması nəzərdə ttulur. Artıq bu istiqamətdə işlərə start verilib, proqram üzrə bir neçə dəfə məşqlər keçirilib. Əməkdar mədəniyyat işçisi Gülarə Azaflının rəhbərlik etdiyi “Çeşmə” folklor qrupunun ifasında “Gəlmişəm, Şuşam, gəlmişəm”, “Ruhani” sazçı folklor qrupunun hazlırladığı “Zəfər” kompozisiyası, aşıqlardan Nəbi Nağıyev, Nazim Quliyev və Eldar Bağırovun ifasında “Ordumuz” Ruhiyyə  Zəngilanlının  hazırladığı  “Yolum gedir Zəngilana”və s. çıxışlardan ibarət layihə Zəfər bayramı ərəfəsində geniş ictimaiyyətə təqdim olunacaq. “Zəfər günü” saz-söz proqramı Az TV-nin “Mədəniyyət” kanalında yayımlanacaqdır.

Bu il böyük Nizami Gəncəvinin anadan olmasının 880 illik yubileyi tamam olur. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin sərəncamı ilə 2021-ci il ölkəmizdə “Nizami Gəncəvi ili” elan olunub. Ölməz söz ustadının yubileyi münasibəti ilə respublikamızda bir çox tədbirlər keçirilir. Bu yubileylə əlaqədar Azərbaycan Aşıqlar Birliyində də bir sıra tədbirlərin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulub. Bunlardan biri də Nizami Gəncəvinin “Leyli və Məcnun” poeması əsasında yaradılmış eyniadlı dastanın aşıqların ifasında yeni səhnə və ekran tərtibatında təqdim olunmasıdır. Artıq bu istiqamətdə hazırlıq işləri yekunlaşmaq üzrədir.

Bu günlərdə Azərbaycan Aşıqlar Birliyində birliyin sədri, Əməkdar elm xadimi, professor Məhərrəm Qasımlının  dastanda əsas rollardan birini – Leyli rolunu ifa edəcək Əməkdar mədəniyyət işçisi, ADMİU-nun dosenti, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Samirə Əliyeva ilə görüşündə də dastanın çəkilişinə hazırlıqla bağlı məsələlər müzakirə olunub, fikir mübadiləsi aparılıb.

Rolların ilkin bölgüsü aparılıb, səhnəciklərin teatral təqdimatının forma və üsulları müəyyənləşdirilib. Rollarda Əməkdar Mədəniyyət işçisi Solmaz Kosayeva, Kəmalə Qubadlı, Qələndər Zeynalov, Əli Pənahoğlu, Əli Tapdıqoğlu, Nəbi Nağıyev, Ramin  Qarayev, Şəhriyar Qaraxanlı, Nazim Bahadıroğlu kimi istedadlı aşıqlar çıxış edəcəklər.

Görüşdə AAB-nin sədr müavini, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, aşıq Altay Məmmədli də iştirak edib.

Şirvan aşıq ifaçılıq məktəbinin babası ucalığında duran ustad sənətkar Mirzə Bilalın 2022-ci ildə 150 illik yubuleyi keçiriləcəkdir. Bu məqsədə Aşıqlar Birliyində görkəmli ustad aşığın yubileyi ilə bağlı hazırlıq işlərinə başlanmışdır. Nəvəsi Babək Şəfi oğlunun hazırladığı “Mirzə Bilal: şeirlər, əhvalatlar və xatirələr” kitabı tamamlanmaqdadır. Bundan əlavə Mirzə Bilalın şeirləri və bəstələdiyi saz havaları ayrı-ayrı aşıqların ifasından yazıya alınaraq xüsusi tərtibatlı yubiley albom diskinin buraxılması üçün də lazımı işlərə başlanılmışdır.

        Gələn il Şamaxıda,Ağsuda və Kürdəmirdə,yekun olaraq isə Bakıda 150 illik yubiley tədbirlərinin keçirilməsi nəzərdə tutulur.

       Kütləvi informasiya vasitələrində,o cümlədən də AzTv-nin “Saz-söz axşamı” verilişində Mirzə Bilal sənətinə həsr olunmuş silsilə verilişlər hazırlanacaqdır.

      Mirzə Bilal böyük bir ifaçılıq məktəbinin banisi olmaqla yanaşı Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin fəal mücahidərindən biri olmuş və 1938-ci ildə repressiya qurbanı olmuşdur. Ancaq onun ölməz saz-sənəti öz yolunu uğurla davam etdirir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 16 oktyabr 2021-ci il tarixli sərəncamı ilə respublikamızın bir qrup mədəniyyət işçisinə fəxri adlar verilib. “Əməkdar mədəniyyət işçisi” fəxri adına layiq görülənlər arasında ustad sənətkar, balaban ustası İbad Məhəmməd oğlu Allahverdiyev və aşıq Bəhmən İsa oğlu Kazımovun da adları var. Hər iki sənətkarı bu münasibətlə təbrik edir, uzun və sağlam ömür, yeni-yeni yaradıcılıq uğurları arzulayırıq.

AZƏRBAYCAN AŞIQLAR BİRLİYİ

Bu il Azərbaycan aşıq sənətinin inkişafında özünəməxsus yeri və rolu olan ustad aşıq Hüseyn Şəmkirlinin andan olmasının 210 illik yubileyi tamam olur. Dastan və aşıq havalarının yaradılmasında böyük xidmətləri olan görkəmli sənətkarın yubileyinin qeyd olunması üçün Azərbaycan Aşıqlar Birliyində bir sıra tədbirlər nəzərdə tutulub.

Bunlardan biri də ustadın adıyla bağlı olan “Aşıq Hüseynlə Reyhan xanım” dastanı gənc aşıqların ifasında yeni variantda səhnələşdirilərək geniş ictimaiyyətə çatdırılmasıdır. Bu barədə məlumat verən Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin katibi, Əməkdar mədəniyyət işçisi Musa Nəbioğlu bildirib ki, artıq bu istiqamətdə ilkin hazırlıq işlərinə başlanıb. Dastandakı poetik mətnlərin xeyli hissəsi Hüseyn Şəmkirlinin bəstələdiyi “Hüseyni”, “Dilqəmi”, “Sümayi”, “Şəmkir sarayı” və “Köhnə gözəlləmə” havaları üstündə səsləndiriləcəkdir. 

Dastan bu ilin oktyabr ayında “Mədəniyyət” kanalında Əməkdar elm xadimi, professor Məhərrəm Qasımlının aparıcılığı ilə efirə gedən “Saz-söz axşamı” verilişində gənc aşıqlar Vüqar Şəmkirli və Maşallah Dünyamalıyev (aşıqları balabanda Ramil Allahverdiyev müşayiət edir) tərəfindən təqdim olunacaqdır.  

 Az toplanan, nəşr olunan və diqqətdən kənarda qalan Muğan bölgəsinə məxsus saz-söz örnəklərinin işıq üzü görməsi Aşıqlar Birliyinin əhəmiyyət verdiyi məsələlərdəndir. Bununla bağlı filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Bilal Alarlının hazırladığı ”Muğan aşıqları və el şairləri” antoloji toplu artıq tamamlanmaq üzrədir. Əməkdar elm xadimi professor Məhərrəm Qasımlının elmi məsləhəti olduğu bu topluda otuzdan yuxarı aşıq və el şairinin sinəsindən yadigar qalan qoşma, gəraylı, müxəmməs,divani və dastanlar işıq üzü görəcəkdir.

  Antoligiya bu ilin sonlarında oxucu auditoriyasına təqdim olunacaqdır.

“Bu gün Azərbaycan milli tarxində çox unudulmaz bir məqamdır. Zəfərə doğru gedən yolun ilk addımı bu gündən başlayır. Ötən ilin bu günü hamımız həyəcan içində illərlə gözlədiyimiz bir məqama qədəm qoymuşduq. Sonra günlər, həftələr keçdi və 44 günün tamamında Qarabağımız, Şuşamız işğaldan azad olundu, ürəyimiz yerinə gəldi. Dəmir yumruq sanki atom bombasından da güclü bir partlayış verdi və bütün dünya silkələndi. Bütün dünya gördü ki, Azərbaycanın yumruğu hansı gücdədir”

Bunu Moderator.az-a açıqlamasında Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin sədri, Əməkdar elm xadimi, professor Məhərrəm Qasımlı deyib. M.Qasımlı Ali Baş Komandanın rəhbərliyi altında igid oğullarımızın torpaqlarımızı işğaldan azad etdiyini bildirib:

“Azərbaycanın torpaqlarını şəhidlərimiz, qazilərimiz Ali Baş Komandan başda olmaqla işğaldan azad etməyi bacardılar. Hər günümüz, saatımız böyük bir həyəcan içində oldu. Hər gün Prezidentin çıxışını gözləyirdik, ondan həm güc alırdıq, həm də bütün ruhumuzla ona ürək-dirək verməyə çalışırdıq. Allah şəhidlərimizə min rəhmət eləsin, qazilərimizə can sağlığı versin. Yüz minlərlə Azərbaycan əsgəri Qarabağı yenidən Azərbaycanın vətəni halına gətirdi, birləşdirdi. Biz nağılın gerçəkliyini gözümüzlə gördük. Əslində 44 gündə nəhəng bir işi gerçəkləşdirmək sıradan iş deyildi. Bu doğrudan da möcüzəli bir iş idi. Amma onu Azərbaycan ordusu, dövləti gerçək bir nağıla çevirdi.

Bu gün şübhəsiz ki, şəhidlərimizin anım günü olaraq hamımızın təkcə bir dəqiqə yox, saatlarla və bütün gün ərzində ayaqda dimdik durduğumuz bir gündür. Bununla belə bizə qürur gətirən 44 günlük zəfər yolunun ilk günü kimi qeyri-adi bir gündür. Düşünürəm ki, bu illər və on illər, qərinələr boyu çox unudulmaz bir gün olacaq.

Biz Aşıqlar Birliyi olaraq 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycan Dövlət Televiziyasında ayrıca verilişlər təqdim etdik. Hər həftə bir saatlıq “Qarabağ meydanı, Koroğlu meydanı” adlı verilişimiz oldu. Onu disk şəklində də təqdim etdik. Bu yeddi saatlıq bir verilişdir. Bu verilişdə əlli nəfərdən çox aşıq ifa edib. Bu ifalarda Koroğlu nərəsi, çağırışı, Azərbaycanın yenilməzliyi hər an səslənirdi. Ali Baş Komandanın vahid bir birlik içində Azərbaycan gerçəkliyini dünyaya sübut etməsini aşıqların ifası göstərdi. Beləliklə biz bu müddəti Qarabağ, meydan, zəfər dastanı halına gətirə bildik. Bu dastanı da gerçəkləşdirən Ali Baş Komandan, müzəffər ordumuz və dövlətimiz oldu. Qoy şəhidlərimizin ruhu şad olsun. Şübhəsiz ki, onlar bizim üçün diridir, canlıdır. Onların yolunu davam etdirən qazilər də, bizlər də bütün varlığımızla Qarabağımızın bütövlüyünü təmin etməyə həmişə hazırıq. Zəfər yürüşümüz və dəmir yumruq hər məqamda öz gücündədir. Bu gün Prezidentimiz xalqa müraciət etdi. Onun səsindəki ötkəmlik, qürur və xalqın ruhunu ifadə edən bütün məqamlar hamımızın ürəyindən oldu. Bu səbəbdən də bu gün özünü vətən yolunda qurban edənlərin bir xatırlatma günüdür, həm də irəliyə doğru addımlamağın bir qürur məqamıdır ki, Azərbaycan dövlətinin tarixi birliyini, bütövlüyünü bu addımlar yüksəklərə qaldırdı. İnşallah həmişə gözəl günlər qarşımızdan gəlsin və zəfərə gedən addımlarımız bu cür mətin olsun və qeyrətlə davam eləsin”.

Vasif Əlihüseyn

https://moderator.az/qarabagh/395357/demir-yumruq-sanki-atom-bombasindan-da-guclu-bir-partlayis-verdi-ve-butun-dunya-silkelendi/

   1982-ci ilin yanvarında ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən açılan “Molla Pənah Vaqif məqbərəsi uzun illər vaqifsevərlərin ziyarət yeri olmuş və burada “Vaqif poeziya  günləri”  keçirilmişdir. Təəssüf ki, 1992-ci ildə Şuşa işğal olunduqdan sonra bu memarlıq abidəsi də mənfur ermənilər tərəfindən dağıdılmışdı.  2020- ci ilin payızındakı 44 günlük vətən müharibəsindən sonra oktyabrın 8-də Şuşa da azad olunmuş, Vaqifin məqbərəsi də işğaldan  qurtarmışdır. Ötən qısa müddət  ərzində M.P.Vaqif məqbərəsi H. Əliyev fondu tərəfindən yüksək səviyyədə bərpa olunmuşdur. 2021-ci il avqust ayının 29-da  Azərbaycan Respublikasının prezidenti İlham Əliyev və birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyeva bərpa olunmuş məqbərəni açmışlar. Avqustun 30 və 31-də isə məqbərə önündə Vaqif poeziya günləri keçirilmişdir Prezident İlham Əliyevin giriş sözü ilə açılan mərasində tanınmış ziyalılar, şair və yazıçılar iştirak etmişlər.

       Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin sədri Əməkdar elm xadimi,professor Məhərrəm Qasımlı da mərasim iştirakçıları arasında olmuşdur.

P.S. Məhərrəm Qasımlı Şuşada olarkən  Orxan Paşa təxəllüsü ilə “Gəlmişəm, Şuşam, gəlmişəm” adlı şeir yazmışdır. Həmin şeiri də oxuculara təqdim edirik.

                           Orxan Paşa

Gəlmişəm, Şuşam, gəlmişəm

Dağıt başından dumanı,
Gəlmişəm, Şuşam, gəlmişəm.
Qalmasın ahın-amanın,
Gəlmişəm, Şuşam, gəlmişəm.

Top-tüfəngim, yarağımla,
Hesab çəkmişəm yağımla.
Ay-ulduzlu bayrağımla
Gəlmişəm, Şuşam, gəlmişəm.

Salam olsun ordumuza,
Qurur verdi yurdumuza.
Qalamıza-burcumuza
Gəlmişəm, Şuşam, gəlmişəm.

Yolu açdı igidlərim,
Qazilərim, şəhidlərim,
Ər oğlu mücahidlərim-
Gəlmişəm, Şuşam, gəlmişəm.

“Allah əkbər” sədasıyla,
“Can Qarabağ” nidasıyla.
Koroğlunun havasıyla
Gəlmişəm, Şuşam, gəlmişəm.

Haqq-tala itaətinə,
Pir-ocaq ibadətinə.
Vaqifin ziyarətinə
Gəlmişəm Şuşam, gəlmişəm.

Qarabağ bizim yerimiz,
Meydandayıq hər birimiz.
Baş komandan öndərimiz,
Gəlmişəm, Şuşam, gəlmişəm,
Gəlmişik, Şuşam, gəlmişik.

28-29 avqust 2021
                      Şuşa

Ustad sənətkar Aşıq Hüseyn Şəmkirlinin 210 illiyi ilə bağlı Azərbaycan Aşıqlar Birliyində lazımı işlər görülməkdədir. Bu münasibətlə AzTV-nin Mədəniyyət kanalında yayımlanan “Saz-söz axşamı” verilişində iyun ayında Aşıqlar Birliyində hazırlanmış ayrıca proqram təqdim olunmuş, ustadın şeirləri və bəstələdiyi saz havalar tamaşaçı auditoriyasına çatdırılmışdır.

Bu verilişin davamı kimi oktyabr-noyabr aylarında “Aşıq Hüseyn və Reyhan xanım” dastanı “Saz-söz axşamı”nda ustad aşıqların ifası ilə canlandırılacaqdır.

    Bundan əlavə böyük sənətkarın Şəmkir şəhərindəki büstünün bərpa edilməsi, Gədəbəyin Qala kəndindəki məzarının abadlaşdırılması və yubileyinin bölgələrdə keçirilməsi istiqamətində də məqsədyönlü işlər aparılır.

    2021-ci ilin noyabr ayında Bakıda da ustad sənətkarın 210 illik yubileyinin yüksək səviyyədə keçirilməsi nəzərdə tutulur.