Prezident İlham Əliyevin siyasəti nəticəsində Azərbaycan ildən-ilə daha qüdrətli dövlətə çevrilir. Bu inkişafda mədəniyyət xadimlərinin də öz rolu və yeri var. Bunu ölkə başçısı çıxışlarının birində belə qiymətləndirib: “Azərbaycanı dünyada tanıdan bizim ziyalılarımızdır – alimlərimiz, rəssamlarımız, şairlərimiz, yazıçılarımız, bəstəkarlarımızdır. Azərbaycanı bu insanlar tanıdırlar. Bu insanlar cəmiyyətin aparıcı təbəqələridir, cəmiyyətin elitasıdır”. Azərbaycanın mədəniyyət və incəsənət xadimləri Prezidentimizin siyasi kursunu dəstəkləyir, Azərbaycanın uğurlu gələcəyi üçün mədəniyyətimizin inkişafı üçün əllərindən gələni edirlər.
AZƏRTAC bir sıra tanınmış mədəniyyət, incəsənət xadimlərinin, qələm adamlarının ölkəmizin qazandığı uğurlar, böyük mədəniyyət siyasəti, eləcə də əldə edilmiş tarixi Qələbə ilə bağlı fikirlərini bölüşür.

Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin sədri, Əməkdar elm xadimi, professor Məhərrəm Qasımlı deyib: “Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən əsası qoyulan Azərbaycanın mədəniyyət siyasətinin ana xəttini xalqımızın milli dəyərlərini qorumaq, təbliğ etmək təşkil edir. Ulu Öndərin siyasi kursunu bütün sahələrdə ləyaqətlə davam etdirən Prezident İlham Əliyev də ölkəmizə rəhbərlik etdiyi dövrdən etibarən mədəniyyət sahəsinə xüsusi diqqət və qayğı ilə yanaşıb. Bu diqqət sayəsində mədəniyyət sahəsində daimi olaraq əsaslı islahatlar aparılıb, milli-mənəvi dəyərlərimizin inkişafı diqqət mərkəzində saxlanılıb. Dövlət başçısının hakimiyyətə gəldiyi 2003-cü ildən artıq Azərbaycan bütünlükdə yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoydu. Bu dövrdə bütün sahələrdə - sosial-siyasi, iqtisadi, eləcə də mədəniyyət sahəsinin inkişafı üçün genişmiqyaslı işlər görülməyə başlanıldı. Milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunması, mədəniyyətimizin xarici ölkələrdə təbliği və tarixi abidələrin bərpası istiqamətində əhəmiyyətli layihələr həyata keçirildi. Eyni zamanda, mədəniyyət sferasının zənginləşməsi üçün Prezident ardıcıl olaraq sərəncamlar imzaladı və onların icrasını daim şəxsən diqqət mərkəzində saxladı”.
Bu gün Üzeyir bəyin, Xan Şuşinskinin, Seyidin, Sadıqcanın və görkəmli mədəniyyət xadimlərinin ruhunun şad olduğunu söyləyən professor xüsusi olaraq vurğulayıb ki, Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə əldə olunan tarixi Qələbə xalqımıza, eləcə də bütün mədəniyyət, incəsənət xadimlərinə yeni yaradıcılıq ruhu bəxş edib. Bu Vətən müharibəsi Azərbaycan xalqının kimliyini, nəyə qadir olduğunu bir daha dünyaya bəyan etdi.
Ozan-aşıq mədəniyyətinin bizim milli-mənəvi varlığımızın əsas göstəricilərindən biri olduğunu söyləyən Əməkdar elm xadimi bildirib ki, Ulu Öndər Heydər Əliyev ozan-aşıq mədəniyyətini milli varlığımızın mötəbər qaynağı olduğunu xüsusi qeyd etmişdir. Bu söz Dədə Qorqud ensiklopediyasında qızıl hərflərlə keçir. Bu gün o ideya, o düşüncə öz əyaniliyini bir daha tapır. Bu gün Azərbaycanımızda təkcə iqtisadi sahədə deyil, mədəni-mənəvi sahədə də çox böyük quruculuq işləri gedir.
Məhərrəm Qasımlı Prezident İlham Əliyev tərəfindən ustad aşıqlara fəxri adların, Prezident təqaüdlərinin verilməsindən də danışıb. Bildirib ki, bütün bunlar Azərbaycan dövlətinin, ictimaiyyətinin aşıq sənətinə olan mehri-məhəbbətinin və diqqətinin göstəricisidir. Son illərdə sözün həqiqi mənasında milli-mənəvi dəyərlərimizə, o cümlədən də aşıq sənəti ilə bağlı olan tarixi dəyərlərimizə ölkəmizdə böyük həssaslıqla yanaşılır və qayğı göstərilir.
Qazanılan tarixi Qələbədən söz açan Beynəlxalq “ALAŞ” Ədəbiyyat Mükafatı laureatı, tanınmış şair Əkbər Qoşalı deyib ki, Prezident İlham Əliyevin dövlətçilik və ictimai-siyasi fəaliyyətində parlaq səhifələrə nəzər salsaq yenə bir həqiqətə şahidlik etmiş olarıq: dövlət başçısı zəkası ilə bütün sferaları aydınlatmışdır. İctimai-siyasi sabitlik, yeni iqtisadi modelin uğurları, mükəmməl diplomatiya, çevik və balanslaşdırılmış xarici siyasət kursu, daxili əmin-amanlıq, humanizmə söykənən sosial siyasət prezidentin gerçəkləşdirdiyi ağır, fəqət şərəfli və taleyüklü missiyanın uğurlu taleyindən xəbər verir.
O, fikirlərini belə ümumiləşdirib: “İlham Əliyev uğurlu, qurucu Prezidentdir, qalib Komandandır, ən müxtəlif milli, bəşəri dəyərlərə aid hadisələrin memarı, alovlu müdafiəçisi, sözü imzası qədər keçərli olan görkəmli ictimai-siyasi və dövlət xadimidir. İlham Əliyevə azərbaycanlıların dərin məhəbbətinin səbəbləri hər birimizə gün kimi aydındır. Bunun ilk səbəbi Azərbaycan Prezidentinin etibarlı sarsılmaz lider olmasıdır. Bəli, o mübarək sözü bir daha xatırlatmaq istərdim: “Sözümüz imzamız qədər keçərlidir” – bu, İlham Əliyevin şah kəlamlarındandır! Çünki dəfələrlə təsdiq olunub, öz həyatiliyini sübut edib. İlham Əliyev o liderdir ki, onun lideri olduğu ölkənin 20 faiz ərazisini 30 ilə yaxın işğal altında saxlayan düşmən ölkə rəhbərliyini və xalqını belə gələcəyə baxmağa çağıra bilir. Bilirsiniz, bu, qalib müdrikliyidir, öz dövlətinin qüdrətinə, öz ordusunun istənilən vaxt istənilən çətin vəzifəni yerinə yetirə biləcəyinə dərin əminliyin ifadəsidir. İlham Əliyev öz xalqının məhəbbətinə, xalq-dövlət birliyinə arxalanır, ona görə güclüdür, səmimidir, uzaqgörəndir. Bu sözlər Müzəffər Ali Baş Komandanımıza aiddir: “İnsanlarımızın çəkdiyi zülmlərə baxmayaraq, biz Ermənistana sülh təklif etdik”. – Prezident Əliyev cari ilin oktyabrında Ağdamda keçirilən Azərbaycan Milli Şəhərsalma Forumunda çıxışı zamanı bu mövzuya toxunaraq çox təsirli sözlər dedi. Keçmiş işğalçı ilə barış anlaşmasının beynəlxalq hüququn fundamental prinsipinə əsaslanmalı olduğunu vurğulayan dövlət başçısı bildirdi ki, bu prinsiplərə -
ölkələrin bir-birinin ərazi bütövlüyünü qarşılıqlı tanıması, gələcəkdə hər hansı ərazi iddialarından uzaq durması, güc tətbiqindən çəkinməsi,
sərhədlərinin delimitasiyası və kommunikasiyaların açılması daxildir.
Bunları nəyə görə sadalayıram? – Bilirsiniz, yalnız bəşəriyyətin gələcəyini düşünə bilən böyük ürək sahibləri belə davrana bilər. Yeni dünya arxitekturasının qurulması liderlərdən, xalqlardan cəsur qərarlar, fədakarlıq tələb edir. Beləliklə, dardüşüncəli, dalan Ermənistanın böyük ürək göstərməsi qətiyyən mümkün olmayacağı üçün onun iç üzü dünyaya bir daha nümayiş edilmiş olur: Buyurun, Xocalı soyqırımına uğramış, 9 şəhəri, 300 kəndi viran edilmiş, tarixi-mədəni abidələri vandallığa məruz qalmış ölkənin lideri barış anlaşmasına çağırır. İlham Əliyevin barış anlaşması təklifi əsaslandığı 5 prinsipdən başqa ilkin şərt ehtiva etmir və diplomatik dildən sadə müstəviyə tərcüməsi ədalətli sülhdür! Biz Ermənistanı, dünya erməniliyini necə deyərlər, “Axilles dabanı”ndan tutmuşuq... Əvəzində Ermənistan nə edir? – iki daşın arasında vurnuxur, vurnuxur, yeni yanlışlıqlar edir. Hər dəfə də görür ki, “Dəmir yumruq” yerindədir! Məhz “Dəmir yumruq” yerində olduğu üçün biz böyük düşüncələrə meydan tanıdığımızı gur səslə açıqlaya bilirik. Yəni İlham Əliyev uzaqgörən, səbirli, təmkinli liderliyi ilə elə gerçəkliklər yaratdı, beynəlxalq aləmdə elə münasibətlər sistemi ayarlaya, düzənləyə bildi ki, həm 30 illik işğalı hərbi yolla həll etdi, həm də dünya erməniliyinin uzun illər apardığı anti-Azərbaycan təbliğatına ağır zərbə vurdu. İlahi ədalət İlham Əliyevin düşünülmüş, düzgün, yüz ölçülüb bir biçilmiş siyasəti ilə günümüzdə Günəş kimi parlayır – onu hər yerdən görmək olar...
Bəli, biz qalib ölkənin qürurlu vətəndaşlarıyıq! Bu mərtəbənin memarı olan Prezident İlham Əliyevi, bizə əziz Şuşa sevinci bəxş edən, qarşımıza Şuşadan aydın görünən yeni hədəflər qoyan Müzəffər Ali Baş Komandanı hər zaman öz işimizlə, əməllərimizlə sevindirməliyik”.
Həmsöhbətimiz Əməkdar mədəniyyət işçisi, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru İftixar Piriyev də ölkəmizin inkişafında, qazanılan uğurlardan ürək dolusu danışıb: “Azərbaycan tarixində ikinci elə bir siyasi xadim, elə bir dövlət rəhbəri yoxdur ki, Heydər Əliyev qədər əvəzsiz xidmətlər göstərmiş olsun. Bu fikir Heydər Əliyev haqqında söhbət açan hər kəsin ən çox söylədiyi fikirdir. Çünki bu, göz önümdə olan böyük həqiqətdir. Bu həqiqətin tərkib hissəsindən bir nümunəni diqqətə təqdim etmək istəyirəm. Ulu Öndər ömrünün son anlarında heç bir dövlət rəhbərinin cəsarət etmədiyi unikal bir addım atdı. Unudulmaz bir tövsiyə ilə xalqımıza tarixi müraciət etdi. İlham Əliyevə özü qədər inandığını və xalqımızın da inanmasını, özünün axıra çatdıra bilmədiyi tale yüklü məsələlərin həyata keçirilməsi üçün ona dəstək göstərməsini, köməklik etməsini tövsiyə etdi. Müdrik xalqımız Ümummilli Liderimizin bu tövsiyəni heç tərəddüd etmədən yerinə yetirdi. Çünki xalq yalnız Heydər Əliyevə inanır, onun tutduğu yolda daim işıq olduğunu bilirdi. Heydər Əliyev, eyni zamanda, İlham Əliyevə öz vəsiyyətini açıqlamağı da unutmadı. İlham Əliyev addım-addım, qədəm-qədəm həmin vəsiyyəti həyata keçirməyə başladı. Bu vəsiyyət bir dövlət proqramı idi. Həmin vəsiyyətə uyğun olaraq, İlham Əliyev bir an belə dayanmadan çalışdı, gecəsini gündüzünə qatdı və dövlətimizi inkişaf etdirdi, gücləndirdi. Ölkəmizi kasıb respublikadan varlı dövlətə çevirdi. Sovetlərdən qalmış xarabazarlıqları gülə-çiçəyə döndərdi. Xalqımızın rifahını yaxşılaşdırdı. Bütün sahələrdə inkişafı təmin etdi. Ölkəmizi dünya dövlətləri arasında sayılan dövlətlər sırasına yüksəltdi. Ən mötəbər salonlardan dərin ağlı, nurlu zəkası, geniş təfəkkürü, siyasi məntiqi, liderlik cəsarəti, natiqlik qabiliyyəti ilə özünü elə ifadə etdi ki, dünyanın siyasət meydanında özünü birinci hesab edən dövlət xadimlərini heyran qoydu. Günü-gündən nüfuzu artdı. Onun nüfuzu artdıqca, ölkəmizin də sayılıb-seçilən ölkələr sırasında yeri bərqərar oldu.
İllərlə səbir nümayiş etdirərək, sülh və barış tərəfdarı olduğunu dönə-dönə bəyan etdi. Təmkinlə davrandı. Tələsmədən elə cür incə siyasət yürütdü ki, bir də baxdılar, geosiyasi mənzərədə Azərbaycanın yeri öncüllər sırasındadır. Bütün parametrlərdən Cənubi Qafqazın lider dövləti olduğunu isbat etdi. Dünyanın ən güclü dövlətlərinin qarşısında dəyanətlə dayandı. İllərlə əmək sərf edərək, gücləndirdiyi ordumuza ən münasib zamanda torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi əmrini verdi. Bu tarixi əmrlə 30 il zillət çəkən vətənimizin bir parçası olan Qarabağımız, göz bəbəyimiz olan Şuşamız öz azadlığına qovuşdu. Tarixin sınaq meydanından üzü ağ, alnıaçıq çıxdı. Özünün də etiraf etdiyi kimi, “Ata vəsiyyəti”ni layiqincə, qəhrəmancasına həyata keçirdi.
Biz böyük xalqıq! Bizim çox böyük vətənimiz, tariximiz və ənənələrimiz var. Bizim ruhumuz Müstəqil Azərbaycan Respublikasının sərhədləri hüdudundan çox-çox uzaqlarda cövlan edir. Dünyada yaşayan və Müstəqil Azərbaycan eşqini ruhunda yaşadan milyonlarla soydaşımız İlham Əliyevin “Dəmir yumruğu”na inanır və birlik, həmrəylik nümayiş etdirir. İlham Əliyev isə öz soydaşlarının daim təəssübünü çəkir, həmişə də çəkəcəkdir. Bu gerçəklik biz sənət xadimlərinin stimul mənbəyidir. Biz bu gerçəkliklə durmadan motivasiya olunuruq. İnanırıq ki, xalqımızın, millətimizin çağdaş dövrdə əvəzsiz lideri, qəhrəman sərkərdəsi, böyük dəyanət sahibi olan siyasi xadimi İlham Əliyev bundan sonra da addım-addım, qədəm-qədəm ali hədəfimizə doğru irəliləyəcək və xalqımız da onun tutduğu parlaq yoldan heç vaxt sapmayacaqdır.
Fikirlərimin bu anında, 2011-ci ildə, möhtərəm Prezidentimizin 50 yaşı münasibəti ilə qələmə aldığım və səhnə həyatı verdiyim “İşıqlı, nurlu sabah” mənzum dram əsasında oynadığımız tamaşanın son səhnəsini xatırlayıram. Həmin səhnədə, xalqımızın xorla oxuduğu “Ucal!” marşının sədaları altında İlham Əliyev Mehriban xanımla bərabər, “Azərbaycan” adlı meydanın geniş ərazisində iri addımlarla yola çıxır. Onlar irəlilədikcə xalq da onlara qoşulur və bu yolu bərabər getməyə başlayır. Həmin yol bu gün bizi Qələbəyə gətirib çıxardı. Qələbəmizin isə qarşıda bizi daha böyük zəfərlərə aparacağına inandırır! Bizə bu inamı verən Heydər Əliyevin tövsiyəsi, vəsiyyəti və İlham Əliyevin dönməz və sarsılmaz iradəsidir! Mən heç tərəddüd etmədən inanıram ki, Ulu Öndərimizin bizə bəxş etdiyi işıqlı yoldan xalqımız heç vaxt sapmayacaq, bizi parlaq gələcəyə aparan İlham Əliyev fenomeninin addım izlərindən kənara çıxmayacağıq. Ona görə də yeni yazdığım və İrəvan Teatrının səhnəsində tamaşaya hazırlamaq niyyətində olduğumuz pyesi məhz “Ata vəsiyyəti” adlandırmışam. Biz xalq olaraq ənənələrimizə sadiqik. Bizim ənənələrimizdə isə ata yolu, dədə yolu müqəddəsdir. Müqəddəs yoldan dönməmək isə bizim övladlıq borcumuz və vəzifəmizdir”.

Bakı, 24 dekabr, AZƏRTAC

Gədəbəy rayonunda yaşayıb fəaliyyət göstərən ustad balabançı Nizami Abbasov Azərbaycan Aşıqlar Birliyində qonaq olub. Birliyin sədri, Əməkdar elm xadimi, professor Məhərrəm Qasımlı, Birliyin katibi, Əməkdar mədəniyyət işçisi Musa Nəbioğlu və sədr müavini Altay Məmmədli ilə görüşdə aşıq sənətinin, xüsusən də balaban ifaçılığının bu günkü vəziyyəti ilə bağlı maraqlı fikir mübadiləsi aparılıb, gənclərdə bu sənətə meyil və marağın gücləndirilməsinin vacibliyi vurğulanıb. İndiyədək 10-dan çox balabançı yetişdirdiyini deyən Nizami Abbasov bu istiqamətdə bundan sonra da əlindən gələni əsirgəməyəcəyini deyib.

Söhbət zamanı ustad sənətkarın gələn il tamam olacaq 80 illik yubileyinin qeyd olunması da müzakirə olunub.

Görüşdə qaldırılan məsələlərə öz münasibətini bildirən M.Qasımlı qeyd edib ki, yeni nəsil balabançıların yetişməsi üçün AAB hər cür dəstək göstərməyə hazırdıtr.

Sonda ustad sənətkara AAB-nin nəşri olan kitablar hədiyyə olunub.

Azərbaycan Aşıqlar Birliyi və Daşkəsən rayon İcra Hakimiyyətinin birgə təşkilatçılığı ilə 2022-ci il noyabr ayının 1-də ustad aşıq Hüseyn Qoşqarlıya həsr olunmuş xatirə gecəsi keçirilib. Daşkəsən rayon Mədəniyyət evində keçirilən tədbiri rayon İH başçısı Əhəd Abıyev açaraq ölkəmizdə mədəniyyətin digər sahələri kimi, aşıq sənətinin inkişafına da son illərdə dövlət səviyyəsində göstərilən diqqət və qayğıdan danışıb, bu gün Daşkəsəndə çoxsaylı aşıqların fəaliyyət göstərməsini vurğulayıb, ustad aşıq Hüseyn Qoşqarlının xatirə gecəsinə toplaşanları salamlayaraq, ustad aşığn xidmətlərini vurğulayıb və onun hər zaman qəlblərdə yaşayacaq bir sənətkar kimi bundan sonra da daim diqqət mərkəzində olacağını bildirib.

Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin sədri, Əməkdar elm xadimi, professor Məhərrəm Qasımlı ustad sənətkarın həyat və yaradıcılığı barədə ətraflı məlumat verərək qeyd edib ki, Hüseyn Qoşqarlı özünəməxsus ifası ilə seçilən ustad aşıq olmaqla yanaşı, eyni zamanda dastanlarımızın bilicisi idi, bədii yardıcılıqla da məşğul olurdu. Xəstə Qasım və Növrəs İmanla bağlı dastanlar məhz onun dilindən qələmə alınaraq ayrıca kitab kimi nəşr olunub. M.Qasımlı eyni zamanda Daşkəsəndə fəaliyyət göstərən aşıqlardan söz açıb, bu rayonda AAB-nin bölməsinin yardılmasının böyük əhəmiyyəti olduğunu vurğulayıb.

ABB-nin Daşkəsən bölməsinin rəhbəri aşıq Saleh Qoşqarlı öz çıxışında keçirilən tədbiri ustad aşıq Hüseyn Qoşqarlının xatirəsinə böyük ehtiram olmaqla yanaşı, həm də rayonda yaşayıb fəaliyyət göstərən aşıqlara diqqət və bütövlükdə aşıq sənətinə verilən dəyər kimi qiymətləndirib.

Hüseyn Qoşqarlınnı oğlu Sahib Qoşqarlı atasının xatirəsinə həsr olunmuş tədbirə görə təşkilatçılara və tədbir iştirakçılarına ustadın ailəsi adından minnətdarlıq edib.

Tədbirin bədii hissəsində rayonda yaşayıb fəaliyyət göstərən aşıqlar çıxış edərək H.Qoşqarlınnı şeirlərini müxtəlif aşıq havaları üstündə tamaşaçılara təqdim ediblər.

Tədbir iştirakçılarına son illərdə AAB tərəfindən nəşr edilmiş kitablar hədiyyə olunub.

2022-ci il dekabrın 20-də Azərbaycan Aşıqlar Birliyi və Gəncə Regional Mədəniyyət İdarəsinin təşkilatçılığı ilə Aşıq Şəmşir adına Kəlbəcər rayon Mədəniyyət evində ustad aşıq, dəyərli saz şairi, Əməkdar mədəniyyət ișçisi Allahverdi Qəmkeşin anadan olmasının 90 illik yubileyinə həsr olunan xatirə gecəsi keçirilib. Tədbirdə öncə torpaqlarımızın erməni işğalından azad olunması uğrunda şəhid olmuş Vətən oğullarının xatirəsi bir dəqiqəlik sayğı duruşu ilə yad edilib. Sonra çıxış üçün ilk söz Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin sədri, Əməkdar elm xadimi, professor Məhərrəm Qasımlıya verilib. M.Qasımlı ustad aşıq Allahverdi Qəmkeşin həyat və yaradıcılıq yolundan geniş söhbət açaraq onun Azərbaycan aşıq sənətinin inkişafındakı xidmətlərini, özünəməxsus, bənzərsiz ifa tərzini vurğulayıb, saz havalarının  və dastanlarımızın da bilicisi olduğunu qeyd edib. AAB sədri eyni zamanda onu da vurğulayıb ki, Allahverdi Qəmkeş ustad aşıq olmaqla yanaşı, həm də istedadlı şair idi və bir neçə şeir kitabı işıq üzü görüb.

Tədbirin aparıcısı, Əməkdar mədəniyyət işçisi, fölklorşünas alim Elxan Məmmədli ustad sənətkarla bağlı xatirələrini dilə gətirib.

Ustadın keçdiyi ömür yolundan bəhs edən videoçarx tədbir iştirakçıları tərəfindən böyük maraq və yubilyarın ruhuna ehtiram hissi ilə qarşılanıb.

Aşıqlardan Əməkdar Mədəniyyət işçisi Əhliman Allahverdiyev, Elbrus Hüseynov, Şöhrət Kərimov, Əli Zeynalabdinov, İlqar Əhmədov, Əfqan Məmmədov, Yaşar Məhərrəmov, Qənbər Allahverdiyev, Qalib Ramazanov, ustadın şagirdi, Fəxri mədəniyyət işçisi Nizami Şirinov, Taleh Abdullayev, İbadət Mehtiyev və Sevindik Quliyev çıxış edərək müxtəlif aşıq havaları üstündə ustadın öz sözlərini və repertuarından seçmə havaları səsləndiriblər. Onları balabanda Əməkdar mədəniyyət işçisi İbadət Allahverdiyev müşayiət edib. Ustadın nəticələri onun şeirlərini səsləndiriblər. Aşığın ailəsi adından oğlu Ramiz Qəmkeş və qızı Zəhra Şirinova tədbirin təşkilatçılarına və bütün iştirakçılara öz təşəkkürlərini bildiriblər.

Sonda Gəncə Regional Mədəniyyət İdarəsinin rəisi Vasif Cənnətov Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin sədri, professor Məhərrəm Qasımlıya və folklorşünas alim,  Əməkdar mədəniyyət işçisi Elxan Məmmədliyə, eləcə də tədbirdə çıxış edən aşıqlara təşəkkürnamələr təqdim edib.

Tədbirin keçirildiyi Kəlbəcər rayon Mədəniyyət sarayında ustad aşıq Allahverdi Qəmkeşin yaradıcılığından bəhs edən fotosərgi də nümayiş olunub.

Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin sədri, Əməkdar elm xadimi, professor Məhərrəm Qasımlının ünvanına bu günlərdə bir məktub gəlib. Əslində, hörmətli professorun ünvanına hər gün çoxlu məktublar gəlir və aşıq sənətinin pərəstişkarları bu məktublarda xalqımızın bu qədim sənətiylə bağlı öz düşüncələrini, mülahizələrini bölüşür, “Mədəniyyət” kanalında hər həftə efirə gedən “Saz-söz axşamı” verilişi ilə bağlı minnətdarlıqlarını ifadə edirlər. Qeyd etdiyimiz məktub da bu qəbildən olsa da, ayrıca bir özəlliyi var. Bu da ondan ibarətdir ki, məktub aşıq sənətinin o qədər də geniş yayılmadığı bir bölgədən – Lənkəranın Boladi kəndindən göndərilib. Məktubun müəllifi Heydər müəllim M.Qasımlının “Mədəniyyət” kanalında apardığı “Saz-söz axşamı” verilişinin hər buraxılışını böyük məmnuniyyətlə izlədiyini vurğulayır, aşıq sənətinin təbliği və tədqiqi sahəsindəki yorulmaz fəaliyyətinə görə Məhərrəm müəllimə minnətdarlıq edir və eyni zamanda bu sənətin bu günü ilə bağlı öz mülahizələrini dilə gətirir. Olduqca səmimi və aşıq sənətinə böyük məhəbbətdən doğan bu məktubun geniş ictimaiyyətə də çatdırılması qərarına gəldik.

Çox hörmətli Məhərrəm müəllim, özüm haqda qısa məlumat verəndən sonra əsas mətləbə keçərəm.

Mən Nəzərov Heydər Əbdül oğlu 1949-cu ildə Lənkəran rayonunun Boladi kəndində anadan olmuşam. Ali təhsilli müəlliməm, təqaüddəyəm.

Məhərrəm müəllim, sizi respublikada, ümumən Türk dünyasında aşıq sənətinin, şifahi xalq ədəbiyyatının yorulmaz tədqiqatçısı kimi tanıyıram. Hər şənbə gününü səbirsizliklə gözləyirəm. Siz o xoşbəxtlərdənsiniz ki, ən məşhur aşıqlarla həmsöhbət olmuş, onların məclislərində iştirak etmisiniz. İstədiyiniz havacatları dinləmiş, arzu və təkliflərinizi bildirmiş və təmtəraqlı dastan gecələrindən ruhi-qida almısınız. Ustad Şəhriyar sanki sizi vəsf edib:

Heydərbaba, Mirəjdər səslənəndə,

Kənd içinə səsdən-küydən düşəndə,

Aşıq Rüstəm sazın dilləndirəndə,

Yadındamı, nə hövləsək qaçardım?

Quşlar təkin qanad çalıb, uçardım.

Mən dəfələrlə sizə aşıq sənətinin bügünkü vəziyyəti barədə düşüncələrimi və təkliflərimi yazmaq istəsəm də, fikrimdən daşınmışam. Demişəm, professorun o qədər qayğıları var ki, onun vaxtını almayım. Amma oktyabr ayının 15-də sizin o tarixi verilişə baxandan sonra bu məktubu yazmağa məcbur oldum.

Dağlar mənim də ruhumu oxşayır. Əgər bir ölkənin dağları yoxdursa, həmin ölkənin insanları təbiətə yad adamlardır. Dağlar illər boyu aşıq və şairlərimizin ilham mənbəyi olub. Həmişə də deyiblər: “Mən şair olmazdım, sən olmasaydın”.

Aşıq Vüqar Şəmkirlinin ustad balabançının müşayiəti ilə “Ağır şərili” havası üstündə aşıq Şair Məhəmmədin dağlar şeirini oxuması məni həm kövrəltdi, həm də sevindirdi. Dağların vəsfinə aid xüsusi veriliş hazırladığı üçün möhtərəm Məhərrəm müəllimə, ustad balabançı Ələkbər Ələkbərova və gənc aşıq Vüqar Şəmkirliyə təşəkkürümü bildirirəm.

Eşitmişəm ki, aşıq sənətinin geniş yayılmış rayonlarda gənclər indi toylarına aşıq dəvət etmək istəmir, ara çalğıçılarına daha çox üstünlük verirlər. Bu hal cənub bölgəsi üçün də keçərlidir. Çünki bizdə aşıq sənəti inkişaf etməyib. Amma aşıqlar yurdu olan Tovuzda, Şəmkirdə, Gədəbəydə, Qazaxda, Şirvan bölgəsində belə halların baş verməsinə yol vermək olmaz! Həmin rayonların ağsaqqalları işə qarışmalı, aşığı toya çağırmayanlarla iş aparmalı, dədə-baba sənətinə xor baxmağın utancverici olduğunu izah etməlidirlər. Aşığı xalq dolandırır. Əgər aşıq toylara dəvət olunmursa, o, bu sənətlə məşğul olarmı?

Bizim gələcəyimiz olan gənclər unutmalı deyillər ki, erməni dığaları pusquda durub. Onlar bizim nəfəs və simli alətlərimizi yaxşı ifa edirlər. Düzdür, erməni nəfəsiylə, erməni ürəyiylə, erməni barmağıyla çalırlar, ancaq çalırlar. Əllinci illərə qədər xanəndə Azərbaycanlı olurdusa, tar və kamança çalan erməni olurdu. Onların tez-tez aşıq Avakı, Sayat-Novanı dilə gətirib, nə demək istədiklərini yaxşı bilməliyik. Burada A.Səhhətin “Ayı və şir” təmsili yerinə düşür:

Tülkü uzaqdan görüb bu haləti,

Bildi ki, yox heç birinin taqəti.

Gəldi, götürdü ovu, etdi fərar,

Həsrət ilə baxdı dalınca onlar.

Ermənilər milli mətbəximizin təamlarınının və oyun havalarımızın bəzilərini, “Sarı gəlin” mahnısını və digər milli dəyərlərimizi artıq özününküləşdiriblər. Biz sazımızdan, zurna-balabanımızdan daha möhkəm yapışmalıyıq. Hər gələn turist keyfə gəlmir. Ağıllı turist muzeylərimizə gedir. Sazla, tarla, kamançayla, zurna-balabanla maraqlanır.

Hörmətli Məhərrəm müəllim, bir tərəfdən gənclərimiz aşıqları toylarına dəvət etmir, digər tərəfdən televiziya və radio kanalları aşıqları yaxına buraxmır. Yadımdadır, müstəqilliyimizin ilk illərində hörmətli şairimiz Məmməd İsmayıl komitəyə (o zamankı Dövlət Radio və Televizya Verilişlər Komitəsi – red.) v rəhbərlik edirdi. O illər ərzində aşığı, sazı, zurna-balabanı çox dinlədik. Əsl vətənpərvər, milli təəssübkeş Məmməd müəllimə eşq olsun!

İndiki halda Aşıqlar Birliyinin sədri kimi, aşıqlarımızın əməyini qiymətləndirmək ümdə vəzifə kimi qarşıya qoyulmalıdır. Necə olur ki, 3-4 bayağı mahnı oxumaqla əməkdar və ya xalq artisti olurlar. İllər boyu xalqın xidmətində duran sinəsi dastanla dolu sazlı-sözlü aşıqlarımızın çoxunun heç bir fəxri adı yoxdur. Gözəl şairimiz Cabir Novruz deyirdi: “Sağlığında qiymət verin insanlara”.

Mən bir vətəndaş kimi sizdən xahiş edirəm, Aşıqlar Birliyinin sədri kimi Mədəniyyət Nazirliyinin qarşısında məsələ qaldırın: Əməkdar aşıq və xalq aşığı fəxri adları təsis edilsin. Ağsaqqal, istedadlı aşıqlarımız tezliklə bu adlarla təltif edilsin. Əgər Mədəniyyət Nazirliyində bu işlə əlaqədar bir irəliləyiş olmasa, Milli Məclisə, hətta möhtərəm Prezidentə müraciət etmək lazımdır.

Muğam evi var, Aşıqlar evi yoxdur. Bu hal nə dərəcədə düzgündür. Unutmaq olmaz ki, bütün aşıq havalarında muğam məqamları vardır. Qopuz (saz) Dədə Qorquddan gəlir, tar isə Sadıqcandan. Hansı daha uludur, ondan başlamaq lazımdır. Mən muğamla aşığı, sazı qarşı-qarşıya qoymaqdan uzağam. Muğamlar da bizimdir, dastanlarda bizimdir. Xanəndələr də bizimdir, aşıqlar da bizimdir. Mədəniniyyət Nazirliyinin balansında olan bütün kino-teatr binaları işbazlara satılıb. Nə səbəbə onlardan birini Aşıqlar Birliyinə vermirlər?

Məhərrəm müəllim, nazirliyin balansında kifayət qədər binalar var. Aşıqların da bir yığıncaq yeri olmalıdır. Siz tələb edin. Hətta həmin binanın həyətində 5-6 otaqdan ibarət aşıqlar üçün kiçik bir mehmanxana olmalıdır. Çünki 3-4 günlük Bakıya tədbirə gələn aşıq yer problemi ilə üzləşməməlidir.

Möhtərəm Məhərrəm müəllim, məni narahat edən məsələlər barədə kifayət qədər yazdım. İndi rahatam. Aşığa olan ögey münasibət yolverilməzdir. Burada M.Füzulinin “Ey təbib” rədifli qəzəli yerinə düşür:

Məqsədim açmaq deyildi dərdimi əsla sənə,

İstədim pünhan edim, səndən nə pünhan, ey təbib!

Klassik və müasir aşıq sənətinin dahi bilicisi, ensiklopedik biliyə malik “Bulaq Dədə”nin çoxillik verilişlərini qələmə alıb, hazırlayan Orxan Paşanı narahat etdiyim üçün gərək məni bağışlayasınız. Məktubumu oxuyandan sonra onu qoyun arxivinizə. Onsuz da sizin yaradıcılığınız haqqında çoxlu əsərlər yazırlar. Onda mənim məktublarıma da bir nəzər salarlar. Görərlər ki, cənub zonasında da aşığı, sazı, zurna-balabanı sevirlər.

Bilin ki, sizin zəhmətinizi, iş bacarığınızı, səmimiyyətinizi qiymətləndirənlər çoxdur. Böyük Yaradanın nəzəri üstünüzdən əskik olmasın.

Xoş arzularla

Heydər Nəzərov

 Lənkəran, Boladi kəndi.

17.10.2022

Gənclər və yeniyetmələr arasında aşıq sənətinə maraq gündən-günə artmaqdadır. Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin qayğısı sayəsində aşıq sənətinin tarixi ənənələrini yaşadan yeni səslər, yeni istedadlar üzə çıxır. Belə gənclərdən biri də İmralı Fikrət oğlu Fikrətlidir. Fikrət ustad oğludur – atası Fikrət Körpülü tanınmış aşıqlardan olub. 

İmralı Fikrətli bu günlərdə Azərbaycan Aşıqlar Birliyinə üzv qəbul olunub, AAB-nin sərdi, Əməkdar elm xadimi Məhərrəm Qasımlı ona üzvlük vəsiqəsini təqdim edib, sənətin çətin, lakin şərəfli yollarında uğurlar arzulayıb.

2022-ci il dekabr ayının 6-da Ağsu rayon İcra Hakimiyyətinin dəstəyi, İsmayıllı Regional Mədəniyyət İdarəsi Ağsu rayon Mədəniyyət Mərkəzinin və Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə Ağsu şəhər Mədəniyyət evində Azərbaycan aşıq sənətinin görkəmli nümayəndəsi, Şirvan aşıq ifaçılıq məktəbinin babası ucalığında duran ustad sənətkar Aşıq Mirzə Bilalın anadan olmasının 150 illiyinə həsr olunmuş “Sənətkar ömrü” adlı yubiley tədbiri keçirilib.

Əməkdar müəllim, rayonun tanınmış ziyalısı Yaşar Qarayevin aparıcılığı ilə keçirilən tədbirdə ilk söz Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin sədri, Əməkdar elm xadimi, professor Məhərrəm Qasımlıya verilib. M.Qasımlı Şirvan aşıq mühitinin yetirməsi olsa da, təkcə bu bölgədə deyil, bütövlükdə Azərbaycan aşıq sənətinin inkişafında müstəsna xidmətləri olan, bu gün bütün Şirvan aşıqlarının babası sayılan ustad sənətkar Mirzə Bilalın həyatından və yaradıcılıq yolundan geniş söhbət açıb. Qeyd edib ki, Mirzə Bilal yaradıcı aşıq, özünün məkətəbini yaradan sənətkar olub. Təsadüfi deyil ki, Şirvan aşıqlarının əksəriyyəti bu gün də onu özlərinə ustad sayır, sənət yolunu davam etdirirlər. O, aşıq şeirinin müxtəlif növlərində gözəl poeziya nümunələri yaradıb ki, bu gün də aşıqların repertuarından düşmür. M.Qasımlı eyni zamanda təəssüf hissi ilə qeyd edib ki, Mirzə Bilal da minlərlə ədəbiyyat və sənət adamı, tanınmış ziyalılarımız kimi, 1937-ci ilin repressiya qurbanlarından olub.

[bt_slider uid="1670497574-6391c5262e854" target="_blank" width="0" crop="no" thumbnail_width="800" thumbnail_height="600" show_title="no" centered="yes" arrows="yes" pagination="bullet" autoplay="5000" speed="600"][bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/4a63d611-607f-4f74-9443-5af673da813e.jpg" title="4a63d611-607f-4f74-9443-5af673da813e.jpg" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/28b3534f-2c7f-4272-8803-c279d425f543.jpg" title="28b3534f-2c7f-4272-8803-c279d425f543.jpg" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/28b3534f-2c7f-4272-8803-c279d425f543_1.jpg" title="28b3534f-2c7f-4272-8803-c279d425f543_1.jpg" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/fab70cd9-0911-468d-a7cc-c76351b9fc18.jpg" title="fab70cd9-0911-468d-a7cc-c76351b9fc18.jpg" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/f53eb620-0859-4f26-813a-32f13bb17253.jpg" title="f53eb620-0859-4f26-813a-32f13bb17253.jpg" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/bbbc78a8-1c0f-4c7a-94bf-ea99cfde93e1.jpg" title="bbbc78a8-1c0f-4c7a-94bf-ea99cfde93e1.jpg" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/649dab9b-ca88-4b24-94e8-dba35b63605c.jpg" title="649dab9b-ca88-4b24-94e8-dba35b63605c.jpg" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/bf5d40e8-d3de-478d-a70b-09950e3537d5.jpg" title="bf5d40e8-d3de-478d-a70b-09950e3537d5.jpg" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/d6d8559d-712d-471d-bea4-8ff5df968f3a.jpg" title="d6d8559d-712d-471d-bea4-8ff5df968f3a.jpg" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/82bf393e-6e2f-4171-8105-484659fae3cb.jpg" title="82bf393e-6e2f-4171-8105-484659fae3cb.jpg" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/384b967c-ecc7-4403-ab0f-5ea9339dace5.jpg" title="384b967c-ecc7-4403-ab0f-5ea9339dace5.jpg" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/5cdc688b-f889-41b5-a53f-dca273ac9c7e.jpg" title="5cdc688b-f889-41b5-a53f-dca273ac9c7e.jpg" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/13a65b70-d7f6-47e3-b68c-6779a6f109fe.jpg" title="13a65b70-d7f6-47e3-b68c-6779a6f109fe.jpg" link="" parent_tag="slider"][/bt_slider]

Ağsu rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Rövşən Bağırov da öz çıxışında ustad sənətkar Mirzə Bilalın  aşıq sənətindəki böyük xidmətlərindən söz açıb, onun xatirəsinin hər zaman əziz tutulacağını vurğulayıb. 

Aşıqlardan Əməkdar mədəniyyət işçisi Ağamurad Şirvanlı, Elman Mehdiyev, Rza Məmmədov, Babək Şakirli, Amil Çingizoğlu və digərləri Aşıq Mirzə Bilalın şeirlərini və bəstələdiyi saz havalarını səsləndiriblər. 

Sonda Aşıq Mirzə Bilalın nəvəsi Babək Mikayılov çıxış edərək, tədbirin yüksək səviyyədə təşkili üçün təşkilatçılara öz dərin təşəkkürünü                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    bildirib.

2022-ci il noyabrın 16-da Kürdəmir rayonundakı  Heydər Əliyev Mərkəzində  Azərbaycan Aşıqlar Birliyi Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin Xaqani Şirvani adına Aran Regional filialı və Kürdəmir rayon Mədəniyyət Mərkəzi ilə birgə Azərbaycan aşıq sənətinin görkəmli nümayəndəsi, Əməkdar mədəniyyət işçisi Aşıq Şakir Hacıyevin 100 illik yubileyi münasibətilə tədbir keçirib.

Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin sədri, Əməkdar Elm xadimi,  professor,  Məhərrəm Qasımlı çıxışında bildirib ki, Aşıq Şakir dövrünün, zəmanəsinin ritmi ilə yaşayan, yazıb-yaradan sənətkar olmuşdur. Mədəniyyət kanalında yayımlanan “Saz-söz axşamı” verilişinin bir neçə  buraxılışı bütünlüklə Aşıq Şakir Hacıyevə həsr olunub.

M.Qasımlı respublikanın ən mötəbər tədbirlərinin,  səhnələrinin bəzəyi olan sənətkarın el şənliklərinin, toy-mağarların ən əziz, ən arzulanan qonağı sayıldığını, keçirdiyi məclislərin söz-söhbətinin aylarla dillərdə dolaşdığını, istər lirik sevgi qoşmaları, istər ibrətamiz qoşmaları, istərsə də, əmək qəhrəmanlarından bəhs edən mahnılarının eyni həvəslə dinlənilməsini, söylədiyi dastanların, nağılların şirinliyi ilə də dinləyicisinin yaddaşına əbədi həkk olunmasını vurğulayıb.

 Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin Xaqani Şirvani adına Aran Regional filialının müdiri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Yaqut Bahadurqızı Şirvan aşıq mühitinin ən böyük nümayəndəsi Aşıq Bilalın layiqli davamçısı Aşıq Şakir Hacıyevin isminin bu gün də dillər əzbəri olmasından, sənətinə olan sonsuz məhəbbətdən   danışıb.  Qeyd edib ki,  Aşıq Şakir Şirvan aşığı olsa da, onun sənətinə olan məhəbbətin coğrafi məkanı nəinki bütün Azərbaycan, hətta Qafqaz, Dağıstan, Orta Asiya, İranı əhatə edir. O,  məlahətli səsi, zənguləsi ilə ifa etdiyi aşıq havalara    möhürünü  vurub.

Kürdəmir Regional Mədəniyyət İdarəsinin rəisi Faiq Xudanlı  bu möhtəşəm  saz-söz bayramı münasibətilə tədbir iştirakçılarını təbrik edərək qeyd edib ki, Aşıq Şakir xanəndə kimi də çox sevilmiş, onun ifa etdiyi havalarda muğam gəzişmələri, xırda boğazlar, zəngulələr aşıq havalarına yeni üslub, zənginlik, şirinlik gətirmiş və  xanəndələrimiz, müğənnilərimiz onun repertuarından çox şey öyrənmişlər.

Kürdəmir rayon İcra Hakimiyyəti Başçısının müavini Vəsilə Əsgərli öz çıxışında Aşıq Şakir sənətinin davamçılarına uğurlar arzulayıb və vurğulayıb ki, XXI əsrin əvvəlində ulu öndərimiz H.Əliyev milli-mənəvi dəyərlərimizin ayrılmaz parçası olan folklorumuz və aşıq sənəti haqqında belə  demişdi: “Yeni əsrə, yeni minilliyə biz Qorqud irsinin bayrağı altında, Qorqud mənəviyyatını yaşadan insanlar kimi qədəm qoyuruq.” Ulu öndərin bu dahi kəlamı onun layiqli varisi İlham Əliyevin, mədəni, mənəvi, humanist layihələrin layiqli təmsilçisi, H.Əliyev fondunun prezidenti Mehriban Əliyevanın fəaliyyətinin devizinə çevrilmişdir. Saz-söz sənətçiləri, aşıqlarımız da mənəviyyatımızın, mədəniyyətimizin keşiyində duranlar, bayrağımızı daha uca zirvələrdə dalğalandıranlar sırasındadır”.

Jurnalist Tofiq Abdullayev çıxış edərək uzun müddətdən bəri Aşıq Şakir haqqında görkəmli şəxslərdən, ziyalılardan, sənət adamlarından ustad sənətkar haqqında topladığı xatirələrdən ibaqrət 3 kitab ərsəyə gətirməsindən bəhs edib.  

Məclisin sonunda Aşıq Şakirin nəvəsi, Nəsimi adına Dilçilik institutunun əməkdaşı, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Qətibə Mahmudova çıxış edərək tədbirin təşkilatçılarına və iştirakçılarına ustad sənətkara verdikləri dəyərə görə təşəkkürünü bildirdirib,  babasının xatirəsinə həsr etdiyi “Yolun düşsə, bu dünyaya  bir də gəl!” adlı kitabını tədbir iştirakçılarına təqdim edib.

Tədbirdə Əməkdar mədəniyyət işçisi, ustad aşıq Ağamurad Şirvanlı, tanınmış xanəndə-aşıq Əvəzxan Xankişiyev, Səfalı Əliyev, aşıq Elman Talıstanlı, gənc aşıqlar  Qəlbinur İbrahimli, Elçin Rəşidoğlu aşıq Şakirin repertuarından aşıq havalarını ifa ediblər. Tədbirə Aşıq Şakirin nəvəsi, aşıq Babək Şakirlinin ifasında  ustad sənətkarın hər zaman sevə-sevə ifa etdiyi, yaddaşlarda kök salan “Şirvan şikəstəsi” ilə yekun vurulub.

[bt_slider uid="1668684064-63761920ba59d" target="_blank" width="0" crop="no" thumbnail_width="800" thumbnail_height="600" show_title="no" centered="yes" arrows="yes" pagination="bullet" autoplay="5000" speed="600"][bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/DSC_0001.JPG" title="DSC_0001.JPG" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/DSC_0010.JPG" title="DSC_0010.JPG" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/DSC_0019.JPG" title="DSC_0019.JPG" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/DSC_0015.JPG" title="DSC_0015.JPG" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/DSC_0034.JPG" title="DSC_0034.JPG" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/DSC_0073.JPG" title="DSC_0073.JPG" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/IMG-20221116-WA0017.jpg" title="IMG-20221116-WA0017.jpg" link="" parent_tag="slider"][/bt_slider]

AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda “Kitabi-Dədə Qorqud”un Pakistanda urdu dilində nəşrinin təqdimatı keçirilib. Təqdimatda Pakistan Ədəbiyyat Akademiyasının Prezidenti, professor Yusif Xuşk, Avrasiya Yazarlar Birliyinin başqanı, “Qardaş qələmlər” dərgisinin baş redaktoru Yaqub Öməroğlu, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri, Xalq yazıçısı Anar, AMEA-nın müxtəlif institutlarının direktorları və bir çox ziyalılar iştirak ediblər.

Təqdimatı giriş sözü ilə AMEA-nın prezidenti, Ədəbiyyat İnstitutunun baş direktoru, akademik İsa Həbibbəyli açaraq Ədəbiyyat İnstitutu ilə Pakistan Ədəbiyyat Akademiyası arasında qarşılıqlı əməkdaşlıq əlaqələrinin konkret layihələr üzrə uğurla davam etdirildiyini diqqətə çatdırıb. Bu vaxta qədər çap olunmuş kitablar, keçirilmiş konfranslar, əməkdaşlıq müqavilələri, müxtəlif tədbirlər barəsində ətraflı məlumat verib. Qeyd edib ki, “Pakistan nümayəndə heyətini Gəncəyə, Nizami Gəncəvinin vətəninə aparmışıq. Müəyyən səbəblərdən hələ də Pakistanda Nizami Gəncəvini həm Azərbaycan, həm fars şairi kimi tanıyırlar. Biz bunun səbəbini başa düşürük. Sovet ittifaqı ilə Pakistan arasında “dəmir pərdələr” olub. Azərbaycan Nizami Gəncəvi haqqında həqiqətləri Pakistana çatdıra bilməyib. Nizami Gəncəvi haqqında məlumatlar bütün dünyaya, o cümlədən Pakistana İran vasitəsilə daxil olub. Siz də bilirsiniz ki, qədim və orta əsrlərdə fars dilində yazmaq ənənə idi. Hindistanda Əmir Xosrov Dəhləvi də farsca yazıb.

Biz artıq sizinlə “Kitabi-Dədə Qorqud” layihəsini başa çatdırdıq. Bunun üçün sizə dərin minnətdarlığımı bildirirəm. İstərdim ki, ikinci layihəmiz Nizami Gəncəvi olsun. Biz əminik ki, qardaş Pakistan xalqı Nizami Gəncəvinin hansı xalqa mənsub olduğunu dünyaya göstərməkdə tərəddüd etməyəcək. Yayda “Kitabi-Dədə Qorqud”un urdu dilində çap ilə bağlı təklif etdik. Professor Yusif Xuşkun böyük səyləri ilə “Kitabi-Dədə Qorqud” ilk dəfə urdu dilində çap olunub. “Kitabi-Dədə Qorqud” Azərbaycan xalqının milli kimliyidir. Pakistan xalqı “Kitabi-Dədə Qorqud”u urdu dilində oxumaqla Azərbaycanı incəliklərinə qədər tanıyacaq. Bu iş Pakistan-Azərbaycan əlaqələrinə misilsiz töhfədir.

Akademiyanın prezidenti kimi ilk tədbiri “Kitabi-Dədə Qorqud”a həsr etdik. Həm də ilk tədbirimizdə Azərbaycanı dövlət kimi ilk tanıyan Türkiyənin və Pakistanın nümayəndələri iştirak edir. İlk tədbiri Ədəbiyyat İnstitutunda keçirməyimiz də bir tarixdir”.

 Pakistan Ədəbiyyat Akademiyasının Prezidenti, professor Yusif Xuşk eposun urdu dilində nəşri haqqında ətraflı məlumat verib: “Hazırda Azərbaycan Respublikasının Pakistandakı səfiri bizə çox kömək edir, əlaqələrimizin inkişafına səy göstərir. Azərbaycan yazıçıları üçün Pakistan yazıçıları yad deyillər və ya əksinə. Pakistan Ədəbiyyat Akademiyası Pakistanda yenidən Azərbaycan ədəbiyyatının seçilmiş əsərlərini urdu dilində çap etdirmişdir. Bununla belə bu kitab Azərbaycan ədəbiyyatının urdu dilinə tərcüməsi baxımından çox böyük inkişafdır. Ən vacib məqam odur ki, kitab Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin XIII qurultayı ərəfəsində çap olunmuşdur. “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanı Azərbaycanın ən qədim dastanıdır və ilk dəfədir ki, urdu dilinə tərcümə edilmişdir”.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri, Xalq yazıçısı Anar çıxışında bildirib ki, “İsa müəllimin ədəbiyyat tariximizə tamamilə yeni baxışdan yanaşması və bunu əməli işdə göstərməsi, “Kitabi-Dədə Qorqud”la ədəbiyyat tariximizin başlaması dönüş nöqtəsidir və bu da İsa müəllimin xidmətidir”.

Təqdimatda Əlyazmalar İnstitutunun baş direktoru, akademik Teymur Kərimli, Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin sədri, Əlyazmalar İnstitutunun şöbə müdiri, professor Məhərrəm Qasımlı, Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Ərtegin Salamzadə, Azərbaycan-Asiya ədəbi əlaqələri şöbəsinin baş elmi işçisi, filologiya elmləri doktoru Bəsirə Əzizəliyeva, “Qardaş qələmlər” dərgisinin baş redaktoru Yaqub Öməroğlu, AMEA-nın müxbir üzvü Könül Bünyadzadə, Dilçilik İnstitutunun baş direktoru, professor Nadir Məmmədli, Fəlsəfə İnstitutunun icraçı direktoru Eynulla Mədətli və professorlar Qəzənfər Paşayev və Əsədulla Qurbanov da çıxış edərək nəşrin əhəmiyyətindən danışıblar.

Gülnar Səma

Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu,

İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi

2022-ci il noyabr ayının 30-da Xəzər Universitetinin Fikrət Əmirov adına Konfrans-Konsert Mərkəzində XX əsr Azərbaycan aşıq sənətinin ən görkəmli nümayəndələrindən biri olan ustad aşıq Kamandar Əfəndiyevin anadan olmasının 90 illik yubileyinə həsr olunmuş tədbiri keçirilib. Xəzər Universiteti və Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə baş tutan tədbirdə əvvəlcə torpaqlarımızın erməni işğalından azad olunması uğrunda canlarından keçərək şəhidlik zirvəsinə ucalmış Vətən oğullarının xatirəsi bir dəqiqəlik sayğı duruşu ilə yad olunduqdan sonra tədbirin aparıcısı, Azərbaycan aşıqlar Birliyinin katibi, Əməkdar mədəniyyət işçisi Musa Nəbioğlu ustad sənətkar Kamandar Əfəndiyevin keçdiyi ömür yolu haqqında qısa məlumat verib. O, vurğulayıb ki, 1932-ci ildə Borçalıda – indiki Marneuli rayonunun Kəpənəkçi kəndində dünyaya gələn Aşıq Kamandar fitri istedadı sayəsində qısa müddətdə özünəməxsus bənzərsiz ifa tərzi ilə Azərbaycanda və bütün Türk dünyasında sevilən sənətkara çevrilib.    Öz sənəti ilə böyük el məhəbbəti qazanan Aşıq Kaman­da­rın sənətdəki xidmətləri dövlət tərəfindən də yüksək qiymət­lən­di­rilib, o, Gürcüstanın “Şərəf” ordeninə layiq görülüb. Doğma yurdunda ev-muzeyi yaradılıb, büstü ucaldılıb. 

Sonra söz Xəzər Universitetinin rektoru, professor Hamlet İsaxanlıya verilib. O, tədbir iştirakçılarını salamlayaraq deyib ki, Aşıq Kamandar böyük ustad, unudulmaz və əvəzolunmaz sənətkardır: Aşıq Kamandarın ünvanına unudulmaz və əvəzolunmaz sözlərini təsadüfən qoşa işlətmədim. Həyatda təkrarolunmaz, əvəzolunmaz insanlar olur. Bəzən deyirlər ki, əvəzolunmaz insan yoxdur. Mən bu fikirlə qəti razı deyiləm. Hər bir sənət sahəsində əvəzolunmazlar var və aşıq sənətində də Kamandar Əfəndiyevi heç kim əvəz edə bilməz. Aşıq Kamandar fitri istedada malik bir sənətkar idi. Aşıq Kamandarın ustadı Sadıq Sultanov olub. Amma mən düşünürəm ki, Kamandarın ustad sənətkar kimi yetişməsində Əmrah Gülməmmədovun da böyük rolu olub. Aşıq Əmrah özü çox böyük bir sənətkar idi. Aşıq Kamandarla Aşıq Əmrah uzun müddət bir yerdə olublar, birlikdə məclislər keçiriblər. Və mən hesab edirəm ki, Aşıq Kamandarın çox ünlü bir sənətkar kimi yetişməsində bu da mühüm rol oynayıb. Aşıq Kamandar sənət öz yolu ilə gedən, özünün məktəbini yaradan bir sənətkar olub.

Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin sədri, Əməkdar elm xadimi, professor Məhərrəm Qasımlı çıxışında qeyd edib ki, Aşıq Kamandar Əfəndiyev sənətdə mogikan idi. O, bu sənətə sanki sirli bir aləmdən gəlmişdi, sənətdə öz sözünü dedi və sonda yenə də gəldiyi yerə döndü. Aşıq Kamandar sazın böyük bilicisi idi, böyük ifaçı idi. Nadir hallarda aşıqlar elə saz çala bilir. Yəni həm gözəl oxumaq və gözəl dastan danışmaqla yanaşı, həm də gözəl saz çalmaq hər aşığa qismət olan keyfiyyət deyil. O, çox gözəl saz çalmaqla yanaşı, həm də havalara özünəməxsus əlavələr edirdi. Məsələn, “Turacı” havası üzərində Aşıq Kamandar elə gözəl işlədi, elə əlavələr etdi ki, sonunda yeni hava yaratdı və adını da “Fəxri” qoydu. Mən hesab edirəm ki, Aşıq Kamandarın musiqi sahəsindəki fəaliyyəti ayrıca tədqiq olunmalıdır. Aşıq Kamandarın xidmətləri olduqca böyükdür, misilsizdir.

Tədbirin bədii hissəsində Əməkdar mədəniyyət işçisi Gülarə Azaflının rəhbərlik etdiyi “Çeşmə” folklor qrupu, aşıqlardan Cahangir Sənanoğlu, Əməkdar mədəniyyət işçisi Ədalət Dəlidağlı, Ramin Qarayev, Avdı Musayev, Nəbi Nağıyev, Nazim Bahadıroğlu Şaiq İncəli, Əşrəf Qəriboğlu, İmran Göyçəli, Seymur Laçınlı və Qabil Borçalı müxtəlif aşıq havaları üstündə Aşıq Kamandarın öz sözlərini və ona ithaf olunmuş şeirləri oxuyublar. Ustadın nəticələri Mehin və Aylin Qarayeva bacıları babalarının yaradıcılığından bir neçə şeiri səsələndiriblər.

Xatırladaq ki, Aşıq Kamandar Əfəndiyev 2000-ci il oktyabr ayının 26-da dünyasını dəyişib.

[bt_slider uid="1669892788-63888ab433f8b" target="_blank" width="0" crop="no" thumbnail_width="800" thumbnail_height="600" show_title="no" centered="yes" arrows="yes" pagination="bullet" autoplay="5000" speed="600"][bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/IMG_0005.JPG" title="IMG_0005.JPG" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/IMG_0018.JPG" title="IMG_0018.JPG" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/IMG_0019.JPG" title="IMG_0019.JPG" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/IMG_0020.JPG" title="IMG_0020.JPG" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/IMG_0028.JPG" title="IMG_0028.JPG" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/IMG_0030.JPG" title="IMG_0030.JPG" link="" parent_tag="slider"] [bt_image src="/images/bt-shortcode/upload/IMG_0023.JPG" title="IMG_0023.JPG" link="" parent_tag="slider"][/bt_slider]

Azərbaycan aşıq sənətinə ağır itki üz verib. Ustad aşıq, Əməkdar mədəniyyət işçisi Əlixan Abbasqulu oğlu Niftəliyev 2022-ci il noyabrın 13-də vəfat edib.

Əlixan Abbasqulu oğlu Niftəliyev 1943-cü ildə Tovuz rayonunun Aşağı Quşçu kəndində anadan olub. Doğulduğu kənddə orta məktəbi bitirib və sonra ordu sıralarında xidmət edib. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra həyatını bütünlüklə aşıq sənətinə həsr etmək qərarına gəlib.  Şirin səsi və sənətə böyük marağı onu dövrünün tanınmış ustad sənətkarı Mikayıl Azaflının yanına gətirib. Bu böyük sənətkarın yanında şəyird olaraq aşıq sənətinin incəliklərini mənimsəyib. Zil, şaqraq və məlahətli səsi ilə seçilən Aşıq Əlixan 1968-1990-cı illərdə ustad sənətkar Əkbər Cəfərovla sənət yoldaşı kimi birgə məclislər aparıb.

 Ustad yanında püxtəlişdikdən sonra müstəqil aşıq kimi el şənliklərində, rəsmi dövlət tədbirlərində, respublikamızda keçirilən folklor festivallarında çıxış edib, Azərbaycan mədəniyyətini bir sıra xarici ölkələrdə keçirilən beynəlxalq musiqi festivallarında ləyaqətlə təmsil edərək qızıl medal, fəxri fərmanlar və müxtəlif qiymətli hədiyyələrlə təltif olunub.

2008-ci ildə “Əməkdar mədəniyyət işçisi” fəxri adına layiq görülüb.

Özünəməxsus ifa tərzi ilə seçilən Aşıq Əlixan eyni zamanda güclü natiqlik qabiliyyəti və dastanlarımızın mahir bilicisi kimi də aşıqsevərlərin rəğbətini qazanıb. Onun ifa etdiyi bir çox aşıq mahnıları və dastanlar Az.TV-nin “qızıl fondunda” qorunub saxlanılır. Bu sıradan “Novruz və Qəndab” dastanını xüsusilə qeyd etmək lazımdır. İfaları UNESCO səviyyəsində lentə alınaraq qorunur.

Azərbaycan aşıq sənətinin inkişafında, yeniyetmə və gənclərdə bu sənətə meyil və marağın gücləndirilməsində böyük xidmətləri olan Aşıq Əlixan Niftəliyev Azərbaycan aşıqlarının IV, V və VI qurultaylarında iştitrak edib.

Hər zaman bənzərsiz ifası ilə seçilən ustad sənətkar Əlixan Abbasqulu oğlu Niftəliyevin əziz xatirəsi yaxınlarını, doğmalarının və bütün sənətsevərlərin qəlbində daim yaşayacaqdır.

AZƏRBAYCAN AŞIQLAR BİRLİYİ

Azərbaycan Aşıqlar Birliyində ərsəyə gətirilmiş daha bir kitab işıq üzü görüb. “Aşıq deyişmələri” adlanan bu antologiya Azərbaycan aşıq ədəbiyyatının tarixində ən fəal və işlək bir sənət axarını – aşıq deyişmələrinin xronoloji mənzərəsini ortaya qoyan ilk mükəmməl və sistemli nəşr işidir. Topluda orta çağların Yetim Aydın, Aşıq Qərib, Qurbani, Abbas Tufarqanlı, Xəstə Qasım, Abdalgülablı Valeh kimi nəhəng ustadları və onlardan sonrakı dönəmlərdə yaşayıb fəaliyyət göstərmiş Hüseyn Şəmkirli, Aşıq Ələsgər, Molla Cuma, Aşıq Şenlik, Hüseyn Bozalqanlı, Aşıq Şəmşir, Növrəs İman, Mikayıl Azaflı və digər saz-söz ustadlarının yaradıcılıq nümunələri yer alıb.

Dastanlarda, dastan-rəvayətlərdə, eləcə də dastandankənar əhvalatlarda yer alan aşıq deyişmələri və onun poetik strukturu (qarşılaşmaya gətirən səbəb, məktub-dəvət, hərbə-zorba, müəmma və qıfılbəndlərlə bir-birini sınağa çəkmək və s.), eləcə də aşıqlarla şairlərin deyişmələri, məktublaşma şəklində olan şeirləşmə-deyişmələr, bayatı üstündə qurulan bağlamalar və onların cavabları, duet-deyişmələr sırasından olan çoxsaylı örnəklər də antologiyanın müvafiq bölmələrində geniş yer alıb.
Geniş saz-söz ictimaiyyəti, aşıq sənəti ilə məşğul olan mütəxəssislər, doktorant, magistr və tələbələr, eləcə də, saz-söz aləminə qədəm qoymaq istəyən yeniyetmə və gənclər üçün nəzərdə tutulan topluda dastanlarda, dastan-rəvayətlərdə, eləcə də dastandankənar əhvalatlarda yer alan aşıq deyişmələri və onun poetik strukturu (qarşılaşmaya gətirən səbəb, məktub-dəvət, hərbə-zorba, müəmma və qıfılbəndlərlə bir-birini sınağa çəkmək və s.), eləcə də aşıqlarla şairlərin deyişmələri, məktublaşma şəklində olan şeirləşmə-deyişmələr, bayatı üstündə qurulan bağlamalar və duet-deyişmələr sırasından olan çoxsaylı örnəklər yer almışdır.
Antologiyanın elmi məsləhətçisi Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin sədri, Dövlət Mükfatı laureatı Məhərrəm Qasımlı, hazırlayanlar Əməkdar elm xadimi, professor Məhərrəm Qasımlı, professor Mahmud Allahmanlı, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Altay Məmmədli, elmi redaktoru isə filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Aynur Xəlilovadır.